ออกเดินทาง ตามหาประสบการณ์ดีๆ นอกเส้นทางกับคุณากร วาณิชย์วิรุฬห์

        การเดินทางท่องเที่ยวแทบจะทุกครั้ง เรามักจะปักหมุดและทำตารางเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยว แหล่งของกิน ของฝาก ย่านช้อปปิ้ง ที่เราสนใจไว้เพื่อเป็นไกด์นำทาง แต่จะมีสักกี่ครั้ง ที่เราทิ้งแพลนทั้งหมด และท่องเที่ยวในแบบที่เราอยากจะไปอย่างอิสระ ไม่มีข้อจำกัดเรื่องเวลา สถานที่ ไม่ต้องคำนึงถึงความมีชื่อเสียงของสถานที่นั้นๆ เช่นเดียวกับการท่องเที่ยวในสไตล์ของอาจารย์ต้น คุณากร วาณิชย์วิรุฬห์ อาจารย์จากมหาวิทยเกษตรศาสตร์ นักเขียนและนักแปลผู้คร่ำหวอดในวงการหนังสือกว่า 10 ปี ผู้ฝากฝีมือการแปลหนังสือ “An Inconvenient Truth” อันลือลั่นของนายอัล กอร์ อดีตรองประธานธิบดีสหรัฐฯ

        การท่องเที่ยวในแบบฉบับของอาจารย์ต้น ไม่ได้เริ่มจากโฆษณาที่เห็นตามทีวี หรือจากซีรีย์ยอดฮิตใดๆ หากแต่เป็นหนังสือที่เขาเคยอ่าน และจดจำภาพจากหน้ากระดาษนั้น รวมไปถึงความสนใจด้านอารยธรรมโบราณ ตั้งแต่เด็กๆ จนกลายมาเป็นเป้าหมาย ที่จะต้องไปเยือนสถานที่จริงให้ได้ในสักวัน

        “ผมสนใจด้านธรณีวิทยาและภูมิศาสตร์ ดังนั้น เวลาหาแหล่งท่องเที่ยว เราจึงหาที่ที่มันตอบโจทย์และมีความน่าสนใจที่ติดค้าง ในใจเราอยู่ สถานที่ท่องเที่ยวที่ประทับใจที่สุดคือ เปรู ทั้งที่เป็นประเทศที่ค่อนข้างไกลและค่าใช้จ่ายสูง แต่ผมก็เลือกที่จะเดินทางไป เพราะเปรูยังมีเทือกเขาสูง มีทะเลทราย มีทะเลสาบที่สูงที่สุดของโลก มีป่าอเมซอนที่เป็นต้นน้ำสมบูรณ์ และมีความน่าสนใจหลากหลายไม่เฉพาะโบราณคดี ตอนนั้นเป็นการเดินทางไปลาตินอเมริกาครั้งแรกและไปคนเดียว และเมื่อ 7-8 ปีที่แล้วการเข้าถึงข้อมูลต่างๆ ค่อนข้างจำกัด ยังไม่มีสมาร์ทโฟนที่สามารถทำได้ทุกอย่างแบบสมัยนี้ เลยทำให้รู้สึกว่าเราโฟกัสกับสิ่งที่เราเห็นตรงหน้าได้เต็มที่ เที่ยวแบบมีสมาธิ ได้เห็นบรรยากาศที่มันแตกต่าง เหมือนทำให้เราหลุดออกไปอีกโลกหนึ่งที่ต่างจากที่เราคุ้นเคย เป็นทริปที่ประทับใจที่สุดทริปหนึ่งในชีวิต และซึ่งตอนนั้นประเทศเปรูพึ่งจะสงบจากการแบ่งแยกดินแดนด้วย จึงทำให้เป็นทริปที่สนุกมากจริงๆ”

        หากกล่าวถึง เปรู คนทั่วไปต้องนึกถึง มาชูปิกชู ซากอารยธรรมบนเทือกเขาสูงของชาวอินคา และต้องหาทางไปเยือนให้ได้สักครั้ง แต่สำหรับอาจารย์ต้น เขามีเป้าหมายที่ลึกกว่านั้น และที่สำคัญ เขาชอบที่จะเดินทางคนเดียวซะส่วนใหญ่

        “เปรู จะมีแหล่งโบราณคดีดังๆหลายแห่ง แต่มีที่นึง ชื่อChavín de Huantarที่คนอาจจะไม่ค่อยรู้จัก เพราะเรารู้ประวัติศาสตร์ลาตินอเมริกายุคโบราณน้อยเหลือเกิน แต่ผมรู้จักตั้งแต่สมัยเขียนหนังสือว่ามันเป็นต้นกำเนิดของลาตินอเมริกาก่อนที่มันจะถูกพัฒนามาเป็นลาตินอเมริยายุคหลัง ก่อนอินคาเสียอีก มันเลยฝังใจและอยากไปเห็นที่นี่ให้ได้ในสักวัน และทางไปก็อยู่ค่อนข้างจะนอกเส้นทาง ขึ้นไปทางเหนือ ข้ามภูเขาไป และไม่ได้เป็นทางผ่านของสถานที่ท่องเที่ยวอื่นๆเลย ดังนั้นการเดินทางคนเดียวจึงเป็นอะไรที่สะดวกใจกว่ามาก เพราะบางสถานที่ที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก เพื่อนร่วมทางเราอาจจะไม่ค่อยอยากไป และสถานที่ที่คนอื่นอยากไป อาจจะไม่น่าตื่นเต้นพอที่จะดึงดูดให้เราไปเยือน”

        การเดินทางท่องเที่ยวแบบลุยเดี่ยวของอาจารย์ต้น แน่นอนว่าต้องพบกับสิ่งที่คาดไม่ถึงระหว่างทางอย่างแน่นอน แต่นั่นหาใช่อุปสรรคสำหรับเขาซะเมื่อไหร่ กลับเป็นความท้าทายและความประทับใจที่จะไม่ซ้ำกับคนอื่นๆแน่นอน

        “ตอนนั้นไปเที่ยวเมือง เอฟิซุส (Ephesus) ประเทศตุรกีคนเดียว ไปแบบไม่มีแพลนอะไรมาก พักที่พักง่ายๆ ตอนเช้าทานอาหารเช้าที่เกสท์เฮ้าส์ มีครอบครัวชาวฝรั่งเศส พ่อแม่ และลูกหญิงชายเล็กๆ อีก 2 คน เขาได้ยินว่าผมจะเดินทางไปอีกเมืองหนึ่งซึ่งเป็นเมืองที่เขากำลังจะไปกันพอดี และเขามีรถยนต์ เขาจึงชวนผมร่วมทางไปด้วยกัน ตอนนั้นผมตัดสินใจทิ้งตั๋วรถบัสที่ซื้อไว้แล้วและนั่งรถไปกับพวกเขา ความสนุกระหว่างทางจึงเกิดขึ้น คนพ่อเขาเคยเป็นนักเขียนให้นิตยสารภาพถ่ายและแม่เป็นครู นั่นทำให้เรายิ่งคุยกันสรุกไปใหญ่ รวมถึงเด็กๆที่เหมือนจะเขินอายในตอนแรก แต่พอนั่งรถไปสักพักก็เริ่มเล่นกันสนุกสนาน ก่อนจากกันเราแลกที่อยู่กัน หลังจากนั้น 2 ปีผมไปปารีส ก็ไปเที่ยวหาครอบครัวนี้ เด็กๆโตกันแล้ว แต่ความประทับใจยังเต้มเปี่ยมเช่นเดิม นั่นทำให้ผมคิดว่าผมตัดสินใจถูกมาก ที่ทิ้งตั๋วรถบัสในวันนั้นไปและตัดสินใจขึ้นรถมากับคนแปลกหน้า”

        ความประทับใจและข้อคิดที่ได้ระหว่างทางของอาจารย์ต้น จึงอยู่นอกกรอบและการวางแผนแทบทั้งสิ้น และนั่นคือค่าประสบการณ์ที่จะนำทางเราในการท่องเที่ยวครั้งต่อๆไป

        “การไปคนเดียวทำให้รู้จักการขอความช่วยเหลือคนอื่นที่คุณไม่รู้จัก คุณต้องถาม ต้องขอความช่วยเหลือ เพราะฉะนั้นคุณต้องเอาตัวเองเข้าไปใส่ในสังคมนั้นๆให้มากขึ้น เอาความเป็นตัวของตัวเองติดตัวไปให้น้อยที่สุด และพยายามเปิดรับสิ่งที่มันต่างมันแปลกออกไปจากความเป็นตัวคุณ ผมมองว่าการไปเที่ยวแต่ละประเทศก็เหมือนหนังดีๆสักเรื่อง ถ้าคุณมีเวลาไม่พอ จงอย่ารีบดูแล้วข้ามไปตอนจบ แล้วบอกว่าเดี๋ยวมีเวลาค่อยมาดูใหม่ ซึ่งการย้อนมาดูใหม่ มันไม่มีทางเหมือนเดิม ดังนั้นก่อนเดินทาง คุณต้องทำการบ้านให้มาก คำนวนว่าแต่ละประเทศที่จะไป ควรใช้เวลาในการอยู่กับมันมากน้อยแค่ไหน ไม่ใช่ไล่เก็บแต้มให้ได้มากที่สุด แบบนั้นมันเสียของ”

การไปเที่ยวแต่ละประเทศก็เหมือนหนังดีๆสักเรื่อง ถ้าคุณมีเวลาไม่พอ จงอย่ารีบดูแล้วข้ามไปตอนจบ เพราะการย้อนกลับมาดูใหม่มันไม่มีทางเหมือนเดิม”